Φέτα: η ταυτότητα της Ελλάδας με άρωμα Πελοποννήσου

Φέτα: η ταυτότητα της Ελλάδας με άρωμα Πελοποννήσου

Η φέτα είναι ένα ιδιαίτερο προϊόν, πραγματικά συνώνυμο της ελληνικής διατροφικής κουλτούρα. Πρόκειται για έναν τυρό μοναδικό, που οι λάτρεις του το αναζητούν με πάθος στις αγορές του κόσμου. Δεδομένης της πολιτισμικής διάχυσης στην ευρύτερη λεκάνη της Μεσογείου, η ελληνικότητα της φέτας, ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, αρχικά έγινε αντικείμενο έντονων συζητήσεων. Η τελική δικαίωση, μετά από μακρά δικαστική διαμάχη, ήρθε σε ευρωπαϊκό επίπεδο στις 25 Οκτωβρίου 2005, όταν και καταχωρήθηκε στο Κοινοτικό Μητρώο ως παραδοσιακό ελληνικό τυρί, το οποίο κατασκευάζεται με ελεγχόμενη διαδικασία και αυστηρά στα όρια του ελληνικού χώρου, από πιστοποιημένα ελληνικό γάλα και σε συγκεκριμένες αναλογίες.

Η φέτα, το απαραίτητο συνοδευτικό του ελληνικού τραπεζιού, παρασκευάζεται από πρόβειο ή αιγοπρόβιο γάλα. Είναι λευκό τυρί, με ελαφρά όξινη και πιπεράτη γεύση και με «σώμα» άλλοτε μαλακό και άλλοτε πιο εύθρυπτο, ανάλογα με την υγρασία και την περιεκτικότητα σε λιπαρά.

Η ιστορία της φέτας είναι πραγματικά βαθαίωνη. Η πρώτη αναφορά σε αυτό το υπέροχο έδεσμα γίνεται από τον Όμηρο, στην Οδύσσεια. Το συγκεκριμένο όνομα όμως προήλθε τον 17ο αιώνα, κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας και ετυμολογείται από το ιταλικό “Fette”, το οποίο σημαίνει λεπτά, επίπεδα κομμάτια. Η πρώτη γραπτή αναφορά τής ονομασίας ανάγεται στο 1892, όταν περιλαμβάνεται σε κατάλογο προϊόντων του συριανού καταστηματάρχη Στ. Ρήγα. Κείμενο του 1899 αναφέρει: «Εις το μάλλον διαδεδομένων τυρών παρ΄υμίν είνε ο τύρος της φέτας του οποίου η κατασκευή είνε απλούστατη και γνωστή εις πάντας τους ποιμένας». Το σημαντικό αυτό ντοκουμέντο πιστοποιεί πως η φέτα ήταν έκπαλαι παραδοσιακό και κοινότατο είδος τυριού, σε όλη την ελληνική επικράτεια.

Η φέτα της Πελοποννήσου κατέχει ιδιαίτερη θέση στις καρδιές όσων αναζητούν αυθεντικές γεύσεις. Η μεγάλη ποιμενική παράδοση της περιοχής και το γεγονός πως τα κοπάδια εξακολουθούν να προέρχονται από γηγενείς φυλές, με γαλακτοφορία χαμηλή σε λιπαρά, είναι παράγοντες που εξασφαλίζουν ένα άριστο προϊόν.

Η φέτα, εκτός από εξαιρετικά εύγευστη, είναι και πολύ ωφέλιμη στον ανθρώπινο οργανισμό. Χαρακτηριστικό της διατροφικής της αξίας είναι το γεγονός πως 100 γραμμάρια φέτας προσφέρουν το 1/3 των απαραίτητων πρωτεϊνών, όλη  συνιστώμενη ποσότητα βιταμίνης Α, όλη την ριβοφλαβίνη και το ½ του ασβεστίου που είναι αναγκαίο να προσλαμβάνει καθημερινά ένας ενήλικας άνδρας με μέτρια σωματική κόπωση. Πρόκειται, όντως, για μια τροφή αναντικατάστατη, με σπουδαία οργανοληπτικά χαρακτηριστικά.

Το απολαυστικό τραπέζι της Πελοποννήσου κρατάει μια ξεχωριστή, τιμητική θέση για τη φέτα. Ως συνοδευτικό του κυρίως γεύματος, με λίγο λάδι και ρίγανη, ή ψητή στα κάρβουνα με αρωματικά βότανα, ή ακόμα σε τραγανές πίτες, που φτιάχνονται με επτασφράγιστες συνταγές, η φέτα είναι αναμφίβολα ένα από τα πλέον σημαντικά χαρακτηριστικά της ελληνικής γαστρονομίας.